Kuantum mekaniğini ve astrofiziki bizzat deneyimleyin. İlk Türkçe, açık kaynak (MIT) kuantum + astrofizik araç seti.
Klasik bilgisayarlar algoritma tabanlı sahte rastgelelik üretir. Quantro, Avustralya Ulusal Üniversitesi'nin (ANU) gerçek kuantum rastgelelik motoruna bağlanır: lazerler, vakumun kuantum dalgalanmalarını ölçerek gerçek belirsizlik üretir. API erişilemezse Web Crypto simülasyonuna düşer. Heisenberg: Δx · Δp ≥ ℏ/2
Kuantum kapıları nedir? H kapısı kubiti süperpozisyona sokar. X kubiti döndürür (NOT). CNOT iki kubiti dolanıklığa sokar. Bell durumu: |Φ⁺⟩ = (|00⟩+|11⟩)/√2
Friedmann denklemi: H²(a) = H₀²(Ωᵣ/a⁴ + Ωₘ/a³ + ΩΛ) — 10.000 adımlı nümerik integral ile hesaplanır.
Heisenberg Belirsizlik İlkesi: Bir parçacığın konumunu ne kadar kesin bilirsek, momentumunu o kadar az bileceğiz. Δx · Δp ≥ ℏ/2 — Bu bir ölçüm hatası değil, doğanın kendisidir.
Schwarzschild yarıçapı: r_s = 2GM/c² — Bu sınırın içine giren hiçbir şey, ışık dahil, dışarı çıkamaz. Hawking radyasyonu: T = ℏc³/(8πGMk_B)
Kozmolojik kırmızıya kayma: z = (λ_obs - λ₀)/λ₀. Hubble yasası: v = H₀ · d. Evren genişledikçe uzak galaksilerden gelen ışık kırmızıya kayar.
Kuantum ışınlanma maddeyi değil bilgiyi taşır. Alice dolaşık bir Bell çiftinin bir yarısını paylaştığı Bob'a, ölçtüğü kübitin durumunu 2 klasik bit ile iletir; Bob düzeltme kapılarını uygulayarak kübiti birebir yeniden oluşturur. Ölçüm sonuçları gerçek kuantum rastgeleliğiyle seçilir.
Bloch küresi bir kübitin durumunu birim küre üzerinde gösterir. Kuzey kutup |0⟩, güney kutup |1⟩, ekvator saf süperpozisyonlardır (|+⟩, |−⟩, |+i⟩, |−i⟩). θ/φ kaydırıcıları veya ön ayar butonlarıyla durumu değiştirin; küreyi sürükleyerek görünümü döndürebilirsiniz.
Schrödinger'in kedisi, süperpozisyonun saçmalığını göstermek için tasarlanmış bir düşünce deneyidir. Kutu kapalıyken kedi hem canlı hem ölüdür: durum, bozunmamış/bozunmuş çekirdeğin karışımıdır. Kutu açıldığında dalga fonksiyonu çöker ve kedi tek bir sonuçla görünür. Ölçüm sonucu gerçek kuantum rastgeleliğiyle (ANU) seçilir.
Kuantum mekaniğinde bir parçacık, enerjisinden büyük bir engelle karşılaştığında duvarı delebilir — buna tünelleme denir. Klasik fizik bunu yasaklar; kuantum dünyasında dalga fonksiyonunun kuyruğu engelin içine sızar: T ≈ exp(−2κa). Güneş'in çekirdeğindeki füzyon, flash bellek yazma ve STM mikroskobu hep tünellemeye dayanır.
Tek tek fırlatılan parçacıklar bile ekranda girişim saçakları oluşturur — her parçacık kendi kendisiyle girişir. Gözlemleyince (hangi yarık sorusu) girişim kaybolur, klasik dağılım görünür. Bu, kuantum ölçümünün dalga fonksiyonunu nasıl çökerttiğinin en meşhur kanıtıdır.
Kuantum yürüyüşünde parçacığın "yazı-tura" parası süperpozisyondadır — aynı anda hem yazı hem turadır. İki yol girişir, dağılım √N yerine ≈ N hızında yayılır (kuadratik hızlanma). Her adımda ölçersen süperpozisyon çöker, parçacık klasikleşir ve √N'ye geri döner. Grover gibi kuantum algoritmaları bu yayılmayı kullanır.